Hiệu lệnh trong thi đấu Judo là các khẩu lệnh bằng tiếng Nhật do trọng tài chính (Shushin) hô kết hợp với động tác tay tiêu chuẩn để điều khiển trận đấu, ra lệnh bắt đầu, dừng lại hoặc thông báo điểm số.
 |
| Hiệu lệnh trong thi đấu Judo |
{tocify} $title = {Mục lục bài viết}
1. Hiệu lệnh bắt đầu và tiếp tục
Yoshi (よし - Tiếp tục): Trọng tài vừa hô vừa chạm nhẹ vào hai võ sĩ khi họ đang ở tư thế nằm (Ne-waza) sau khi giải quyết xong tình huống tạm dừng hoặc sửa lại trang phục mà không muốn làm đứt đoạn đợt tấn công.
2. Hiệu lệnh tạm dừng và kết thúc
Matte (待った - Dừng lại): Trọng tài giơ bàn tay song song với mặt đất (lòng bàn tay hướng về phía bàn trọng tài) và hô to để tạm dừng cuộc đấu. Hai võ sĩ phải rời nhau và quay về vị trí vạch xuất phát.
Sono-mama (そのまま - Giữ nguyên): Dùng trong tư thế Ne-waza khi trọng tài muốn tạm ngừng đợt đấu để kiểm tra (ví dụ: nhắc nhở, kiểm tra chấn thương nhẹ) nhưng yêu cầu hai võ sĩ giữ nguyên tư thế hiện tại.
Sore-made (それまで - Hết giờ / Kết thúc): Hô khi kết thúc thời gian thi đấu hoặc khi trận đấu đã phân định thắng bại tuyệt đối. Hai võ sĩ lùi về vạch chuẩn bị, chỉnh sửa Gi (võ phục) và chờ công bố kết quả.
3. Hiệu lệnh tính điểm
Ippon (一本 - Điểm tuyệt đối): Trọng tài giơ thẳng một tay lên cao qua đầu, lòng bàn tay hướng về phía trước. Trận đấu kết thúc ngay lập tức.
Waza-ari (技あり - Điểm kỹ thuật 1/2): Trọng tài giơ một tay ngang vai, song song với mặt đất. Nếu ghi được 2 lần Waza-ari trong một trận đấu, trọng tài sẽ hô Waza-ari Awasete Ippon (hai điểm Waza-ari gộp thành Ippon và kết thúc trận đấu).
4. Hiệu lệnh xử phạt (Shido)
Shido (指導 - Nhắc nhở / Xử phạt nhẹ): Trọng tài chỉ tay vào võ sĩ vi phạm (lỗi thụ động, bước ra ngoài sân, cầm cổ áo sai quy định...).
Hansoku-make (反則負け - Truất quyền thi đấu/Bị xử thua): Trọng tài chỉ tay vào võ sĩ bị truất quyền thi đấu do tích đủ 3 Shido hoặc do phạm lỗi nghiêm trọng (hành vi nguy hiểm, vi phạm tinh thần thể thao).
Quy trình nghi thức nghi lễ (Rei) khi bắt đầu và kết thúc: Trước khi bắt đầu và sau khi hô Sore-made, trọng tài sử dụng hiệu lệnh Rei (Chào) để hai võ sĩ thực hiện nghi thức chào nhau theo tinh thần tôn trọng của Kano Jigoro.
Trên đây là giới thiệu các hiệu lệnh được trọng tài sử dụng trong trận thi đấu Judo, luật lệ thi đấu có thể được thay đổi theo thời gian nên để cập nhật thông tin mới nhất hãy truy cập website của Liên đoàn Judo Quốc Tế (IJF) hoặc Liên đoàn Judo Việt Nam (VJA).
Judo Khỏe biên tập
